Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, το μερίδιο του γουάν στις πληρωμές για τις ρωσικές εξαγωγές έχει υποχωρήσει στο 22%, χάνοντας περίπου τη μισή δυναμική που είχε αποκτήσει κατά την περίοδο της κορύφωσής του, στα μέσα του 202
Η προσπάθεια της Ρωσίας να περιορίσει την εξάρτησή της από το αμερικανικό δολάριο φαίνεται πως συναντά ένα από τα σοβαρότερα εμπόδια των τελευταίων ετών. Οι δευτερογενείς κυρώσεις των ΗΠΑ έχουν δημιουργήσει ένα ασφυκτικό περιβάλλον για τις κινεζικές τράπεζες, οι οποίες εμφανίζονται ολοένα πιο απρόθυμες να εξυπηρετήσουν συναλλαγές με ρωσικές εταιρείες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας που επικαλείται το δημοσίευμα, το μερίδιο του γουάν στις πληρωμές για τις ρωσικές εξαγωγές έχει υποχωρήσει στο 22%, χάνοντας περίπου τη μισή δυναμική που είχε αποκτήσει κατά την περίοδο της κορύφωσής του, στα μέσα του 2024.
Την ίδια στιγμή, το ρούβλι κερδίζει έδαφος στις εμπορικές συναλλαγές με την Ασία, καθώς χρησιμοποιείται πλέον για την πληρωμή του 69% των σχετικών ρωσικών εξαγωγών.
Οι αμερικανικές κυρώσεις προκαλούν αναταραχή στις κινεζικές τράπεζες
Το καθοριστικό σημείο καμπής ήρθε τον Ιούνιο του 2024, όταν η Ουάσιγκτον διεύρυνε σημαντικά το πλαίσιο των δευτερογενών κυρώσεων εις βάρος χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που διευκολύνουν συγκεκριμένες συναλλαγές με τη Ρωσία.
Η εξέλιξη αυτή άλλαξε τα δεδομένα για τις κινεζικές τράπεζες, ιδιαίτερα για εκείνες που διατηρούν ισχυρή παρουσία στις διεθνείς αγορές και χρειάζονται πρόσβαση στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Μπροστά στον κίνδυνο να βρεθούν αντιμέτωπες με σοβαρούς περιορισμούς, πολλές άρχισαν να εφαρμόζουν αυστηρότερους ελέγχους, να καθυστερούν πληρωμές ή να απορρίπτουν συναλλαγές με ρωσικούς αντισυμβαλλομένους.
Για τις ρωσικές επιχειρήσεις, οι συνέπειες είναι σημαντικές. Πληρωμές που παλαιότερα ολοκληρώνονταν σχετικά εύκολα μπορούν πλέον να καθυστερούν για εβδομάδες ή ακόμη και μήνες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις τα χρήματα επιστρέφονται στους αποστολείς.
Πληρωμές με τεράστιο κόστος: Έως και 20% χάνεται στη διαδρομή
Η δυσκολία πρόσβασης στα παραδοσιακά τραπεζικά κανάλια έχει οδηγήσει πολλές επιχειρήσεις στην αναζήτηση εναλλακτικών διαδρομών για τις συναλλαγές τους.
Ενδιάμεσοι φορείς, εταιρείες πληρωμών και τρίτες χώρες χρησιμοποιούνται για να διεκπεραιώνονται εμπορικές υποχρεώσεις που προηγουμένως εξοφλούνταν απευθείας.
Ωστόσο, οι λύσεις αυτές δεν είναι ούτε απλές ούτε φθηνές.
Η εταιρεία logistics STA SiberiaTransAsia Group προειδοποιεί ότι μέσα στο 2026 οι πληρωμές προς Κινέζους προμηθευτές έχουν μετατραπεί σε μια ιδιαίτερα περίπλοκη διαδικασία, ακόμη και όταν πρόκειται για συνεργασίες με μακροχρόνιους και αξιόπιστους εμπορικούς εταίρους.
Ακόμη πιο εντυπωσιακά είναι τα στοιχεία που αποδίδονται στην STT Logistics, σύμφωνα με τα οποία το συνολικό κόστος της διεκπεραίωσης πληρωμών προς την Κίνα μπορεί να φτάνει κατά μέσο όρο το 15% έως 20% της αξίας τους.
Πρόκειται για επιβάρυνση που μπορεί να περιορίσει δραστικά τα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων, να αυξήσει τις τιμές των εισαγόμενων προϊόντων και να επηρεάσει ολόκληρες εμπορικές αλυσίδες.
Ανατροπή για το γουάν: Από το όνειρο της παγκόσμιας κυριαρχίας στην υποχώρηση
Η σημερινή εικόνα απέχει σημαντικά από όσα επικρατούσαν πριν από λίγα χρόνια.
Μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία και την επιβολή δυτικών κυρώσεων, η Ρωσία στράφηκε μαζικά στο κινεζικό νόμισμα, θεωρώντας ότι θα μπορούσε να αποτελέσει μια αξιόπιστη εναλλακτική απέναντι στο δολάριο και το ευρώ.
Το γουάν έφτασε να χρησιμοποιείται σχεδόν στις μισές συναλλαγές του ρωσικού εξωτερικού εμπορίου, ενώ αναδείχθηκε στο νόμισμα με τον μεγαλύτερο όγκο συναλλαγών στο Χρηματιστήριο της Μόσχας.
Παράλληλα, ενισχύθηκε η παρουσία του στις τραπεζικές καταθέσεις, στα δάνεια και στις εκδόσεις ομολόγων.
Η Ρωσία αποτέλεσε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες διεθνούς εξάπλωσης του κινεζικού νομίσματος. Σύμφωνα με υπολογισμούς του Bloomberg Economics, περίπου το 30% της αύξησης του κινεζικού εμπορίου που πραγματοποιείται σε γουάν από το 2021 αποδίδεται στη συμβολή της ρωσικής αγοράς.
Ωστόσο, η εξάρτηση από το κινεζικό τραπεζικό σύστημα αποδείχθηκε πολύ πιο περίπλοκη από όσο υπολόγιζε η Μόσχα.
Πλήγμα και για την Κίνα: Το γουάν χάνει τη μάχη των διεθνών πληρωμών
Οι δυσκολίες δεν περιορίζονται αποκλειστικά στη Ρωσία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του διεθνούς συστήματος SWIFT που επικαλείται το Bloomberg, το γουάν έχει χάσει σημαντικό μέρος της δυναμικής του στις διεθνείς πληρωμές, υποχωρώντας σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η εικόνα αυτή προκαλεί ερωτήματα σχετικά με τις δυνατότητες του κινεζικού νομίσματος να εξελιχθεί σε πραγματικό ανταγωνιστή του αμερικανικού δολαρίου.
Πάντως, η Κίνα αμφισβητεί ότι τα δεδομένα του SWIFT αποτυπώνουν ολόκληρη την πραγματικότητα.
Ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Κίνας, Pan Gongsheng, υποστήριξε τον Οκτώβριο του 2026 ότι, εάν συνυπολογιστούν οι συναλλαγές μέσω του κινεζικού συστήματος CIPS και των εσωτερικών τραπεζικών δικτύων, το γουάν αντιπροσωπεύει περίπου το 6% έως 7% των παγκόσμιων πληρωμών.
Με βάση αυτή την ευρύτερη μέτρηση, το κινεζικό νόμισμα καταλαμβάνει την τρίτη θέση διεθνώς, σύμφωνα με την κινεζική κεντρική τράπεζα.
Η Μόσχα στρέφεται στο ρούβλι – Το μεγάλο παράδοξο των κυρώσεων
Η υποχώρηση του γουάν δεν σημαίνει ότι η Ρωσία επιστρέφει αυτομάτως στο δολάριο.
Αντιθέτως, η σημαντική αύξηση των συναλλαγών σε ρούβλια δείχνει ότι η Μόσχα επιχειρεί να στηρίξει μεγαλύτερο μέρος του εξωτερικού εμπορίου της στο δικό της νόμισμα.
Πρόκειται, ωστόσο, για μια επιλογή που συνοδεύεται από νέες δυσκολίες, καθώς οι εμπορικοί εταίροι πρέπει να μπορούν να διαχειριστούν τη ρευστότητα, τη μετατροπή και τους κινδύνους που συνδέονται με το ρωσικό νόμισμα.
Το αποτέλεσμα είναι ένα εντυπωσιακό οικονομικό παράδοξο: η Ρωσία προσπάθησε να περιορίσει την εξάρτησή της από το δολάριο μέσω του γουάν, αλλά οι αμερικανικές κυρώσεις επηρέασαν τελικά και τη χρήση του κινεζικού νομίσματος.
Η εξέλιξη αποδεικνύει ότι η αντικατάσταση ενός ισχυρού διεθνούς νομίσματος δεν εξαρτάται μόνο από τις πολιτικές αποφάσεις κυβερνήσεων, αλλά και από την εμπιστοσύνη των τραπεζών, την πρόσβαση στις χρηματοπιστωτικές αγορές και την αποτελεσματικότητα των διεθνών συστημάτων πληρωμών.
Οικονομικός σεισμός με γεωπολιτικές προεκτάσεις
Η νέα κατάσταση αποτελεί σοβαρή δοκιμασία τόσο για τη Μόσχα όσο και για το Πεκίνο.
Η Ρωσία εξακολουθεί να χρειάζεται την Κίνα ως έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς της εταίρους, ενώ η κινεζική οικονομία διατηρεί σημαντικά συμφέροντα στη ρωσική αγορά.
Ωστόσο, οι μεγάλες κινεζικές τράπεζες δεν φαίνονται διατεθειμένες να διακινδυνεύσουν την πρόσβασή τους στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα προκειμένου να διευκολύνουν συναλλαγές με τη Ρωσία.
Για τις ΗΠΑ, η εξέλιξη αναδεικνύει την ισχύ των δευτερογενών κυρώσεων ως εργαλείου οικονομικής πίεσης, ακόμη και απέναντι σε χώρες που επιδιώκουν να μειώσουν την εξάρτησή τους από το δολάριο.
Το μεγαλύτερο πλήγμα για τη Μόσχα δεν είναι απλώς η υποχώρηση του γουάν, αλλά η διαπίστωση ότι ακόμη και οι στενότεροι οικονομικοί της εταίροι δεν μπορούν να αγνοήσουν εύκολα την πίεση της Ουάσιγκτον.
Και όσο οι κινεζικές τράπεζες επιλέγουν την προστασία τους από τις αμερικανικές κυρώσεις, τόσο το όραμα ενός διεθνούς εμπορίου ανεξάρτητου από το δολάριο συναντά ολοένα μεγαλύτερα εμπόδια.
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας που επικαλείται το δημοσίευμα, το μερίδιο του γουάν στις πληρωμές για τις ρωσικές εξαγωγές έχει υποχωρήσει στο 22%, χάνοντας περίπου τη μισή δυναμική που είχε αποκτήσει κατά την περίοδο της κορύφωσής του, στα μέσα του 2024.
Την ίδια στιγμή, το ρούβλι κερδίζει έδαφος στις εμπορικές συναλλαγές με την Ασία, καθώς χρησιμοποιείται πλέον για την πληρωμή του 69% των σχετικών ρωσικών εξαγωγών.
Οι αμερικανικές κυρώσεις προκαλούν αναταραχή στις κινεζικές τράπεζες
Το καθοριστικό σημείο καμπής ήρθε τον Ιούνιο του 2024, όταν η Ουάσιγκτον διεύρυνε σημαντικά το πλαίσιο των δευτερογενών κυρώσεων εις βάρος χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που διευκολύνουν συγκεκριμένες συναλλαγές με τη Ρωσία.
Η εξέλιξη αυτή άλλαξε τα δεδομένα για τις κινεζικές τράπεζες, ιδιαίτερα για εκείνες που διατηρούν ισχυρή παρουσία στις διεθνείς αγορές και χρειάζονται πρόσβαση στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Μπροστά στον κίνδυνο να βρεθούν αντιμέτωπες με σοβαρούς περιορισμούς, πολλές άρχισαν να εφαρμόζουν αυστηρότερους ελέγχους, να καθυστερούν πληρωμές ή να απορρίπτουν συναλλαγές με ρωσικούς αντισυμβαλλομένους.
Για τις ρωσικές επιχειρήσεις, οι συνέπειες είναι σημαντικές. Πληρωμές που παλαιότερα ολοκληρώνονταν σχετικά εύκολα μπορούν πλέον να καθυστερούν για εβδομάδες ή ακόμη και μήνες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις τα χρήματα επιστρέφονται στους αποστολείς.
Πληρωμές με τεράστιο κόστος: Έως και 20% χάνεται στη διαδρομή
Η δυσκολία πρόσβασης στα παραδοσιακά τραπεζικά κανάλια έχει οδηγήσει πολλές επιχειρήσεις στην αναζήτηση εναλλακτικών διαδρομών για τις συναλλαγές τους.
Ενδιάμεσοι φορείς, εταιρείες πληρωμών και τρίτες χώρες χρησιμοποιούνται για να διεκπεραιώνονται εμπορικές υποχρεώσεις που προηγουμένως εξοφλούνταν απευθείας.
Ωστόσο, οι λύσεις αυτές δεν είναι ούτε απλές ούτε φθηνές.
Η εταιρεία logistics STA SiberiaTransAsia Group προειδοποιεί ότι μέσα στο 2026 οι πληρωμές προς Κινέζους προμηθευτές έχουν μετατραπεί σε μια ιδιαίτερα περίπλοκη διαδικασία, ακόμη και όταν πρόκειται για συνεργασίες με μακροχρόνιους και αξιόπιστους εμπορικούς εταίρους.
Ακόμη πιο εντυπωσιακά είναι τα στοιχεία που αποδίδονται στην STT Logistics, σύμφωνα με τα οποία το συνολικό κόστος της διεκπεραίωσης πληρωμών προς την Κίνα μπορεί να φτάνει κατά μέσο όρο το 15% έως 20% της αξίας τους.
Πρόκειται για επιβάρυνση που μπορεί να περιορίσει δραστικά τα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων, να αυξήσει τις τιμές των εισαγόμενων προϊόντων και να επηρεάσει ολόκληρες εμπορικές αλυσίδες.
Ανατροπή για το γουάν: Από το όνειρο της παγκόσμιας κυριαρχίας στην υποχώρηση
Η σημερινή εικόνα απέχει σημαντικά από όσα επικρατούσαν πριν από λίγα χρόνια.
Μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία και την επιβολή δυτικών κυρώσεων, η Ρωσία στράφηκε μαζικά στο κινεζικό νόμισμα, θεωρώντας ότι θα μπορούσε να αποτελέσει μια αξιόπιστη εναλλακτική απέναντι στο δολάριο και το ευρώ.
Το γουάν έφτασε να χρησιμοποιείται σχεδόν στις μισές συναλλαγές του ρωσικού εξωτερικού εμπορίου, ενώ αναδείχθηκε στο νόμισμα με τον μεγαλύτερο όγκο συναλλαγών στο Χρηματιστήριο της Μόσχας.
Παράλληλα, ενισχύθηκε η παρουσία του στις τραπεζικές καταθέσεις, στα δάνεια και στις εκδόσεις ομολόγων.
Η Ρωσία αποτέλεσε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες διεθνούς εξάπλωσης του κινεζικού νομίσματος. Σύμφωνα με υπολογισμούς του Bloomberg Economics, περίπου το 30% της αύξησης του κινεζικού εμπορίου που πραγματοποιείται σε γουάν από το 2021 αποδίδεται στη συμβολή της ρωσικής αγοράς.
Ωστόσο, η εξάρτηση από το κινεζικό τραπεζικό σύστημα αποδείχθηκε πολύ πιο περίπλοκη από όσο υπολόγιζε η Μόσχα.
Πλήγμα και για την Κίνα: Το γουάν χάνει τη μάχη των διεθνών πληρωμών
Οι δυσκολίες δεν περιορίζονται αποκλειστικά στη Ρωσία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του διεθνούς συστήματος SWIFT που επικαλείται το Bloomberg, το γουάν έχει χάσει σημαντικό μέρος της δυναμικής του στις διεθνείς πληρωμές, υποχωρώντας σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η εικόνα αυτή προκαλεί ερωτήματα σχετικά με τις δυνατότητες του κινεζικού νομίσματος να εξελιχθεί σε πραγματικό ανταγωνιστή του αμερικανικού δολαρίου.
Πάντως, η Κίνα αμφισβητεί ότι τα δεδομένα του SWIFT αποτυπώνουν ολόκληρη την πραγματικότητα.
Ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Κίνας, Pan Gongsheng, υποστήριξε τον Οκτώβριο του 2026 ότι, εάν συνυπολογιστούν οι συναλλαγές μέσω του κινεζικού συστήματος CIPS και των εσωτερικών τραπεζικών δικτύων, το γουάν αντιπροσωπεύει περίπου το 6% έως 7% των παγκόσμιων πληρωμών.
Με βάση αυτή την ευρύτερη μέτρηση, το κινεζικό νόμισμα καταλαμβάνει την τρίτη θέση διεθνώς, σύμφωνα με την κινεζική κεντρική τράπεζα.
Η Μόσχα στρέφεται στο ρούβλι – Το μεγάλο παράδοξο των κυρώσεων
Αντιθέτως, η σημαντική αύξηση των συναλλαγών σε ρούβλια δείχνει ότι η Μόσχα επιχειρεί να στηρίξει μεγαλύτερο μέρος του εξωτερικού εμπορίου της στο δικό της νόμισμα.
Πρόκειται, ωστόσο, για μια επιλογή που συνοδεύεται από νέες δυσκολίες, καθώς οι εμπορικοί εταίροι πρέπει να μπορούν να διαχειριστούν τη ρευστότητα, τη μετατροπή και τους κινδύνους που συνδέονται με το ρωσικό νόμισμα.
Το αποτέλεσμα είναι ένα εντυπωσιακό οικονομικό παράδοξο: η Ρωσία προσπάθησε να περιορίσει την εξάρτησή της από το δολάριο μέσω του γουάν, αλλά οι αμερικανικές κυρώσεις επηρέασαν τελικά και τη χρήση του κινεζικού νομίσματος.
Η εξέλιξη αποδεικνύει ότι η αντικατάσταση ενός ισχυρού διεθνούς νομίσματος δεν εξαρτάται μόνο από τις πολιτικές αποφάσεις κυβερνήσεων, αλλά και από την εμπιστοσύνη των τραπεζών, την πρόσβαση στις χρηματοπιστωτικές αγορές και την αποτελεσματικότητα των διεθνών συστημάτων πληρωμών.
Οικονομικός σεισμός με γεωπολιτικές προεκτάσεις
Η νέα κατάσταση αποτελεί σοβαρή δοκιμασία τόσο για τη Μόσχα όσο και για το Πεκίνο.
Η Ρωσία εξακολουθεί να χρειάζεται την Κίνα ως έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς της εταίρους, ενώ η κινεζική οικονομία διατηρεί σημαντικά συμφέροντα στη ρωσική αγορά.
Ωστόσο, οι μεγάλες κινεζικές τράπεζες δεν φαίνονται διατεθειμένες να διακινδυνεύσουν την πρόσβασή τους στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα προκειμένου να διευκολύνουν συναλλαγές με τη Ρωσία.
Για τις ΗΠΑ, η εξέλιξη αναδεικνύει την ισχύ των δευτερογενών κυρώσεων ως εργαλείου οικονομικής πίεσης, ακόμη και απέναντι σε χώρες που επιδιώκουν να μειώσουν την εξάρτησή τους από το δολάριο.
Το μεγαλύτερο πλήγμα για τη Μόσχα δεν είναι απλώς η υποχώρηση του γουάν, αλλά η διαπίστωση ότι ακόμη και οι στενότεροι οικονομικοί της εταίροι δεν μπορούν να αγνοήσουν εύκολα την πίεση της Ουάσιγκτον.
Και όσο οι κινεζικές τράπεζες επιλέγουν την προστασία τους από τις αμερικανικές κυρώσεις, τόσο το όραμα ενός διεθνούς εμπορίου ανεξάρτητου από το δολάριο συναντά ολοένα μεγαλύτερα εμπόδια.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών